Một hành trình được viết bằng những lần bắt đầu lại,
những chuyến đi và rất nhiều kỷ niệm.
GreenStats · Research journey
Một lần bắt đầu lại
Câu chuyện này không bắt đầu từ một chiến thắng. Nó bắt đầu từ một lần chưa thành công — và quyết định thử thêm một lần nữa.
Một năm trước, chúng tôi từng thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học về gốm Bàu Trúc. Chúng tôi đã dành nhiều thời gian, công sức và kỳ vọng cho nó, nhưng cuối cùng đề tài không vượt qua vòng cấp trường.
Có một chút thất vọng. Có một chút tiếc nuối. Nhưng thay vì dừng lại, chúng tôi quyết định thử thêm một lần nữa.
Năm nay, hành trình có thêm Huyền — một thành viên mới, một nguồn năng lượng mới và cũng là người đã giúp chúng tôi giữ tinh thần trong rất nhiều giai đoạn khó khăn.
Chúng tôi bắt đầu lại, không phải vì thất bại trước đó không còn quan trọng, mà vì nó khiến chúng tôi muốn làm tốt hơn.
Có những hành trình chỉ thực sự bắt đầu sau một lần chưa đi đến đích.
Những ngày đầu
Một chủ đề, một vài khái niệm và rất nhiều câu hỏi chưa có lời giải.
Green Marketing là gì? Vì sao có người sẵn sàng chi trả cho một chuyến đi xanh, trong khi người khác lại hoài nghi?
Có những buổi cả nhóm ngồi hàng giờ chỉ để sửa một câu hỏi và những phần tưởng hoàn thành vẫn phải làm lại từ đầu.
Nghiên cứu không phải là tìm câu trả lời thật nhanh, mà là kiên nhẫn với những điều chưa rõ.
Một ý tưởng nhỏ xuất hiện
Chúng tôi tự hỏi: làm thế nào để một bảng khảo sát dài và khá học thuật trở nên gần gũi hơn?
Nhật An đã giúp chúng tôi biến bảng khảo sát thành một trải nghiệm trực tuyến có hình ảnh, thông tin về điểm đến và cơ chế vòng quay nhận quà.
Việc khảo sát không còn chỉ là gửi một đường link rồi chờ phản hồi. Nhiều người cảm thấy tò mò, thích thú và sẵn sàng tham gia hơn. Kết quả thu được vượt xa những gì chúng tôi từng kỳ vọng.
GreenStats không chỉ là một website. Nó là dấu mốc cho thấy một ý tưởng nhỏ có thể thay đổi cách chúng tôi tiếp cận người tham gia nghiên cứu.
Bước ra khỏi màn hình
Có một thời điểm, nghiên cứu không còn nằm trong tài liệu, file Excel hay những buổi họp nữa.
Trong balô là điện thoại, phiếu khảo sát, sổ ghi chép, nước uống — và cả sự hồi hộp.
Có người vui vẻ dừng lại trò chuyện. Có người mỉm cười rồi từ chối. Có những ngày chúng tôi nhận được rất nhiều phản hồi, cũng có những ngày đi thật xa nhưng kết quả lại không như mong đợi.
Gần như cuối tuần nào có thể sắp xếp, cả nhóm lại kéo nhau đi. Chính những ngày ấy khiến chúng tôi hiểu rằng phía sau mỗi con số là một con người, một trải nghiệm và một cách nhìn riêng.
Ba chương ký ức
Mỗi nơi cho chúng tôi một kiểu thử thách, một cách nhìn mới và những kỷ niệm hoàn toàn khác nhau.
Cần Giờ · TP. Hồ Chí Minh
Vàm Sát là điểm đến đầu tiên trong hành trình thực địa của chúng tôi. Vì ở gần, cả nhóm đã quay lại nơi này nhiều lần.
Mỗi lần là một trải nghiệm khác: những con đường giữa rừng ngập mặn, cầu dây, dòng nước yên tĩnh và cả hoạt động câu cá sấu khiến chúng tôi vừa hồi hộp vừa thích thú.
Đây không phải chuyến đi xa nhất hay khó nhất, nhưng lại là nơi đánh dấu thời điểm nghiên cứu thực sự bước ra khỏi trang giấy.
Đồng Nai
Nam Cát Tiên là những chuyến xe bắt đầu từ sáng sớm, những con đường dài và cảm giác mình trở nên thật nhỏ giữa thiên nhiên.
Nhật An là người chở cả nhóm từ thành phố đến Đồng Nai. Chuyến đi khá xa, nhưng cũng là nơi chúng tôi có nhiều kỷ niệm vui nhất nên vẫn quay lại thêm nhiều lần.
Ở đây, chúng tôi gặp nhiều du khách nước ngoài với những góc nhìn mới về du lịch xanh và một chú kiểm lâm vui tính, người đã biến chuyến khảo sát thành một buổi khám phá rừng đầy câu chuyện.
Nam Cát Tiên giúp chúng tôi hiểu rằng bảo tồn không chỉ nằm trong tài liệu. Nó hiện diện trong từng cánh rừng và trong những người đang âm thầm gìn giữ nơi này.
Ninh Thuận
Núi Chúa mang một vẻ đẹp rất khác: biển xanh, núi đá, nắng gắt và những vùng rừng khô hạn. Đây cũng là chuyến đi khó khăn nhất.
Chúng tôi may mắn được gia đình của Nguyệt Như cho ở nhờ. Những bữa ăn giản dị, sự quan tâm của cô chú và không khí gia đình khiến chuyến đi trở nên ấm áp hơn rất nhiều.
Ở Ninh Thuận, chúng tôi còn gặp Inra Sara — người đã chia sẻ nhiều câu chuyện và những bài học mà cả nhóm vẫn còn nhớ.
Núi Chúa giúp chúng tôi hiểu rằng đôi khi, điều quý giá nhất của một chuyến nghiên cứu không nằm ở dữ liệu thu được, mà ở sự tử tế đã nhận trên đường đi.
People we met
Có người đồng hành suốt hành trình. Có người chỉ xuất hiện trong một chuyến đi hoặc một cuộc trò chuyện ngắn. Nhưng mỗi người đều để lại một phần trong câu chuyện này.
Từ những ngày đề tài vẫn còn là các ý tưởng chưa rõ ràng, cô đã giúp chúng tôi định hướng vấn đề và biến những suy nghĩ rời rạc thành một nghiên cứu có cấu trúc.
Cô không chỉ hỗ trợ về chuyên môn mà còn luôn động viên cả nhóm trong những giai đoạn mệt mỏi và áp lực nhất.
Cảm ơn cô vì đã không chỉ hướng dẫn một đề tài, mà còn đồng hành cùng chúng tôi trong cả một hành trình trưởng thành.
Lập trình viên, tài xế và là người tạo ra GreenStats
Người biến chuyến khảo sát Nam Cát Tiên thành một buổi khám phá rừng đầy câu chuyện.
Những người đã cho chúng tôi chỗ ở, những bữa ăn và cảm giác được chào đón.
Những người đã dành vài phút để từng con số trong nghiên cứu trở nên có ý nghĩa.
Off the record
Báo cáo có thể ghi số lượng bảng hỏi, hệ số và kết quả kiểm định. Nhưng báo cáo không thể kể hết những lần chúng tôi đợi nhau.
Những chuyến xe dài, những bữa ăn vội, những cuộc tranh luận và những đêm cùng nhau sửa bài. Cảm giác khi một người lạ đồng ý dành thời gian trả lời khảo sát; khi một kết quả cuối cùng trở nên rõ ràng; hay khi cả nhóm nhận ra mình đã đi xa hơn rất nhiều so với ngày đầu tiên.
Có lúc chúng tôi mệt. Có lúc không đồng ý với nhau. Có lúc cảm thấy mình đã làm sai hoàn toàn. Nhưng cũng chính những khoảnh khắc ấy khiến hành trình này trở nên đáng nhớ.
Những hình ảnh không xuất hiện trong báo cáo, nhưng lại là điều chúng tôi nhớ nhất.
Khi mọi mảnh ghép dần hoàn chỉnh
Chúng tôi kiểm tra dữ liệu, chỉnh sửa nội dung, hoàn thiện hình ảnh và vẫn tiếp tục phát hiện những điều cần sửa.
Có lúc cảm giác công việc sẽ không bao giờ kết thúc. Nhưng từng trang dần hoàn chỉnh, từng kết quả dần có ý nghĩa và những ý tưởng rời rạc từ ngày đầu cuối cùng cũng kết nối lại với nhau.
Rồi ngày nghiệm thu đến. Khi đứng trước hội đồng và nhìn lại công trình đã hoàn thành, chúng tôi không chỉ thấy một bài nghiên cứu. Chúng tôi thấy những chuyến xe, những buổi làm việc, những cuộc trò chuyện và phiên bản của chính mình ở từng chặng đường.
Chúng tôi bắt đầu hành trình này với mong muốn hoàn thành một nghiên cứu khoa học. Nhưng khi hành trình dần khép lại, điều quý giá nhất còn là cách chúng tôi học được sự kiên nhẫn, cách lắng nghe nhau, cách tiếp tục khi mọi thứ không diễn ra như kế hoạch — và cách nhìn thiên nhiên bằng một sự trân trọng sâu sắc hơn.
GreenStats, bài nghiên cứu và cuốn proposal là những sản phẩm còn lại. Phía sau chúng là rất nhiều con người, cảm xúc và kỷ niệm mà chúng tôi sẽ nhớ lâu hơn bất kỳ con số nào.